Masło

Osoby starsze i schorowane, wbrew obiegowej opinii niekoniecznie leżące mogą mieć problemy z odleżynami. Stosuje się dla takich osób specjalne poduszki i różne maści. Można również zastosować masło (nie jakiś miks czy margarynę tylko jak najbardziej tłuste, prawdziwe masło).

Masła oczywiście nie można traktować jako typowego leku, ale może ono skutecznie pomóc w walce z potencjalnymi odleżynami. Tylko proszę mnie nie zrozumieć źle - nie polecam masła do smarowania już powstałych odleżyn, a jedynie do smarowania i oklepywania miejsc, na których widoczne jest dopiero zaczerwienienie, specyficzne dla ciała skłonnego do odleżyn. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby całe ciało smarować masłem i oklepywać dla lepszego ukrwienia, oraz odżywienia suchej skóry. Warto pamiętać, że masło zawiera witaminy A i E, czyli witaminy młodości. Nie znaczy to, że skóra magicznie wróci do stanu sprzed kilkudziesięciu lat, ale już po krótkim stosowaniu będzie widać znaczną poprawę.
Metodę tę z powodzeniem stosowałyśmy z moją mamą (dzięki pewnemu wiekowemu już lekarzowi geriatrze) na moim ojczymie. Dzienna porcja masła zawsze stała na wierzchu gotowa do użycia. Oczywiście, możecie stosować choćby masło shea, ale w tym wypadku uważam, że stanowczo lepsze jest zwykłe masło.

Kwiat paproci

W pewnej wsi żył chłopiec, który miał na imię Jacuś. Usłyszał raz od starej kobiety, Niemczychy, opowieść o cudownym kwiecie paproci. Ten kwiat kwitnie tylko raz w roku, w noc świętego Jana, i tylko jeden w całym lesie. Ukryty jest w takim miejscu, że może go znaleźć wyłącznie człowiek młody i odważny, tym bardziej, że różne straszydła bronią do niego dostępu. Ale kto go już znajdzie - tego czeka wielkie szczęście na ziemi.
Zawziął się Jacuś i w noc świętojańską poszedł do lasu. Nie przestraszyły go ani ciemności, ani plątanina pni, korzeni i krzaków, ani straszne oczy spoglądające z gęstwiny. Znalazł kwiat paproci, zerwał go i schował za koszulę. Kwiat ostrzegł chłopca, że szczęście może przynieść tylko jemu, z nikim nie wolno mu się dzielić. Zawahał się Jacuś przez chwilę, ale przystał na ten warunek. Wtedy kwiat zapuścił korzonki do jego serca.
Radośnie wracał młodzieniec do domu. Najpierw wymarzył sobie, żeby mieć ogromny pałac, wioskę, liczną służbę. Zaledwie to pomyślał, spostrzegł, że jest pięknie, po pańsku ubrany. Na drodze czekał na Jacusia powóz zaprzężony w sześć białych koni, który zawiózł go do pałacu. Chłopiec wyspał się po pracowitej nocy w pościeli tak delikatnej jak łabędzi puch. Obudził się, gdy poczuł głód. Stół był suto zastawiony wybornymi przysmakami, a półmiski same wędrowały w jego kierunku. W skarbcu znalazł nieprzebrane ilości złota, srebra i diamentów. Przemknęło mu przez myśl, że mógłby się tym bogactwem podzielić z rodziną, ale zaraz przestraszył się, iż wtedy wszystko straci. I żył sobie bogato i wygodnie, tylko nie był szczęśliwy. Budował nowe pałace, przerabiał ogród, jadł zamorskie przysmaki, lecz nudził się i tęsknił za rodzinną wioską. Z tego powodu stał się okrutny i znajdował przyjemność w znęcaniu się nad ludźmi.
W końcu Jacuś zatęsknił za swoimi bliskimi. Pojechał odwiedzić rodziców. Znalazł chatę taką samą jak przed laty, ale jeszcze nędzniejszą. Rodzona matka nie chciała go poznać. Powiedziała, że jej syn miał dobre serce i gdyby zdobył majątek, nie pozwoliłby rodzinie przymierać głodem. A takich pieniędzy, którymi z nikim nie można się podzielić, nie przyjąłby. Jacuś stał zawstydzony i upokorzony. Miał ochotę pomóc rodzinie, ale bał się stracić majątek. Wahał się. W końcu wsiadł do powozu i odjechał.
Dalej wiódł życie bogacza, ale czuł się jeszcze bardziej nieszczęśliwy. Wytrzymał rok. Znów pojechał do rodziców. Ojciec już nie żył, matka leżała chora, w domu panowała nędza. Chwilę walczył Jacuś ze sobą, ponieważ miał wielką ochotę podzielić się majątkiem, ale strach znowu zwyciężył. Chłopiec wsiadł do karety i wrócił do pałacu. Dręczyły go wyrzuty sumienia, że nie pomógł najbliższym, cierpiał, lecz jeszcze rok wytrzymał. Wreszcie pewnego dnia nakładł pieniędzy do kieszeni i udał się do rodzinnej wsi. Stara chata stała na swoim miejscu, ale nie było w niej żywego ducha. Wszyscy wymarli z głodu, chorób i nędzy.
Dopiero teraz Jacuś zrozumiał ogrom swojej winy. Z rozpaczy zapragnął zginąć i ziemia go pochłonęła razem z kwiatem paproci.

Józef Ignacy Kraszewski

Witold Pruszkowski – Kwiat paproci

Smok Wawelski

W dawnych czasach, zanim plemiona słowiańskie połączył Mieszko I, na wzgórzu wawelskim, wyrósł gród, którym władał zacny Król Krak. Księstwo było piękne i bogate, poddani Kraka cieszyli się że mają tak dobrego władcę, i wspaniały gród który od jego imienia nazwano Krakowem. Król miał również piękną i mądrą córkę Wandę.
Kraków szybko się rozwijał a do jego bram przybijali ludzie z sąsiednich plemion. Wśród pielgrzymów poszukujących szczęścia, znalazł się młody szewczyk imieniem Skuba, którego do Krakowa przygnała pogoń za własnym warsztatem szewskim.
Mieszkańcom Krakowa, życie płynęło w szczęści, a dni mijały beztrosko. Pewnego dnia ich spokojne życie wypełniła groza. Oto na niebie pojawił się ogromny smok. Jego wielkie skrzydła przyćmiły słońce, a gruby pancerz był odporny na strzały i miecze. Smok, zamieszkał w jaskini pod wzgórzem, nie zwracając uwagi na ludzi, którzy w swoim czasie mieli stać się jego posiłkiem. Od tego dnia bestie w całej krainie i wśród sąsiednich plemion zaczęto nazywać Smokiem Wawelskim.
Ludzie niewielkimi grupami zaczęli opuszczać miasto, bojąc się Smoka Wawelskiego, który co rusz pożerał bezradne bydło. Miasto powoli pustoszało, gwarne i ruchliwe ulice zamieniły się w ciche labirynty. Wyjście z domu nie było już niczym naturalnym, lecz prawdziwym męstwem. Bezradny Król, zwrócił się nie tylko do swoich doradców, ale również do rycerzy i mieszkańców Krakowa. Uradzono, aby zebrać kwiat słowiańskiego rycerstwa, który zabije Smoka Wawelskiego i uratuje gród od jego tyranii .
Smok Wawelski nie miał zamiaru ustępować, każdy rycerz, który samotnie przybył do jaskini był natychmiast pożerany. Nawet kilkuosobowe grupy rycerzy, nie stanowiły problemu dla Smoka Wawelskiego. W końcu przed jamą stanęła armia stu śmiałków, uzbrojonych w tarcze i miecze, lecz i oni stali się głównym daniem Smoka Wawelskiego.
Skuba dużo rozmyślał o Smoku Wawelskim "Nie może tak być, że przez jednego potwora cierpi cały Kraków”. Całymi dniami szukał sposobu przechytrzenia potwora. Kiedy lamenty mieszkańców ucichły i ludzie opuścili warsztat w którym pracował, poprosił majstra o baranią skórę z której szyje się kożuchy. Majster był ciekaw cóż wymyślił młody szewczyk. Gdy zapoznał się z planem Skuby postanowił mu pomóc, choć bardzo się bał, że nie znajdzie wystarczająco dużo materiałów. Szewczyk przez całą noc ciężko pracował, szyjąc kukłę podobną do owcy, rankiem wypełnił ją siarka, z kamieniołomów. Jeszcze tego samego dnia zaniósł swoją kukłę pod jamę smoka i ustawił tak, aby wyglądała jak prawdziwa owca.
Gdy szewczyk wrócił, ludzie zaczęli go wypytywać o to, czy widział Smoka Wawelskiego. Skuba odpowiedział, że Smok Wawelski, śpi w jamie. Po czym opowiedział wszystkim o swoim planie. Wtedy rozległ się przeraźliwy ryk, Smok Wawelski musiał się obudzić i pożreć owce. Ludzie zaczęli wchodzić na mury miasta aby lepiej widzieć bestię.
W tym czasie Smok Wawelski, pijąc wodę z Wisły pragnął zagasić ogień, który siarka wnim wznieciła. Bestia nie potrafiła się opanować, mimo pełnego brzucha Smok Wawelski pił więcej i więcej, aż z nadmiaru padł martwy. Ludzie natychmiast rzucili się aby obrać smoka ze skóry by więcej nie powstał. Niosąc Skubę na rękach, szczęśliwy wrócili do miasta. Król rad, że ktoś wreszcie pokonał Smoka Wawelskiego, obiecał szewczykowi, rękę swej córki, na co młoda Wanda przystała z radością. Wesele trwało tydzień, a Skuba jako prezent weselny podarował swej małżonce buty ze smoczej skóry. Dwa lata po ślubie Wanda urodziła piękną córkę Żagannę.

Autor nie jest mi znany

Kruków - Kraków

Są dwie wersje legendy dotyczącej powstania miasta Krakowa. Jedna, ta bardziej znana mówi o tym, że miasto otrzymało swoją nazwę od legendarnego króla imieniem Krak (Grakchus). Druga nawiązuje do pogańskich korzeni Krakowa.

Kruków - Kraków

Skąd ciągnęły karawany kupieckie do Krakowa? Aż z Chazarii nad Wołgą, przez Kijów - stołeczny gród Rusi - przez Grody Czerwieńskie, Sandomierz, Wiślicę do Krakowa. A z Krakowa dalej, przez Wrocław, do Pragi i Ratyzbony.

Istniały jeszcze dłuższe lądowe szlaki kupieckie, na przykład z Arabii, które łączyły rdzenną Arabię z Arabią zachodnią, czyli hiszpańską
Sięgnijmy w czasy najdawniejsze.
Wisła leniwie toczy swe wody. Pomiędzy Wisłą, Rudawą, Prądnikiem - stawy, zalewiska, bagna. Nad nimi las łęgowy wysoki, dołem łozina, sitowie, trzciny. Rozrzucone osady ludzkie zajęły miejsca wyższe, suche. A więc skaliste wzgórza, pagórki: Tyniec, Salwator, Wawel, Okół, Gródek - wzniesienie, gdzie dzisiejszy Rynek, i inne. Suchych miejsc było ogółem niewiele. Osady rosły więc odrębnie, samodzielnie.

Nie było jeszcze królów, nie było nawet księcia Kraka, ale istniał Kraków. Kraków najstarszy, pogański.

Czasem osada, gród, miasto biorą swe nazwy od władców. Częściej owi władcy imię swe biorą od pradawnych miejscowości. Tak było z Krakowem.
Od góry Ślęży, zwanej także Sobótką, cały kraj nazwano Śląskiem
Kraków wziął swe imię od kruków. Kruk świętym był ptakiem, czczonym w pogańskim Krakowie. Miejsca pradawnego kultu mieściły się na okolicznych wzgórzach porosłych lasem.
Świętymi krukami opiekowali się pogańscy kapłani. Szczególnie czczony był biały kruk ze świętego gaju na Krzemionkach. Wokół gaju zbierali się mieszkańcy na uroczyste obrzędy, przybywali też licznie obcy, szczególnie kupcy, bo zawsze to lepiej zapewnić sobie opiekę miejscowego bóstwa i przychylność mieszkańców. Składano liczne ofiary. Rósł i bogacił się Kraków.
Kruki żyją długo, dłużej pono niż ludzie. Młodości świętego białego kruka nikt w Krakowie nie pamiętał. Z lotu kruków nad dębem w świętym gaju przepowiadano losy zamierzonej wyprawy wojennej czy handlowej, czy też wyniki różnych innych trudnych spraw. Gdy biały kruk dołączył w locie do gromady, gdy wzbił się wysoko - była to wróżba najpomyślniej-sza.

Wśród stawów licznych i moczarzysk mieszkały rusałki, panny wodne, którym przewodził Wodnik, zwany Żabim Królem.

Nocami - szczególnie na wiosnę i jesienią - na bagnach harcowały duchy i wodne stwory. Karawany kupieckie nie mogły się obejść bez przewodników, trzeba ich było wielu. Tak więc mieszkańcy Krakowa, oprócz rzemiosła, handlu, rolnictwa, hodowli, znajdowali niezgorszy zarobek.

Chrześcijaństwo wydało walkę bogom i bożkom pogańskim, świętym gajom, świętym krukom, posągom, świętym kamieniom. Na znak zwycięstwa krzyża - na wzgórzach, w miejscach pradawnych obrzędów, stawiano świątynie, kościoły i kaplice. Długo wszakże trwał jeszcze w Krakowie tajemny kult dawnych bogów, szacunek dla świętych ptaków, drzew, kurhanów, kamieni.

Gdy podczas wielkiej suszy spłonął święty gaj na Krzemionkach i zginął sędziwy biały kruk, mieszkańcy usypali nowy, wielki kurhan na miejscu dawnego - na cześć księcia Kraka, założyciela miasta. W gruncie rzeczy Kraków było wielu, bo tak się zwał przez długi czas każdy z władców, którzy kolejno panowali w Krakowie. Na kurhanie Kraka usadowiły się wygnane kruki, a nawet ku radości mieszkańców uwiły tam swe gniazda.
Pogańskie obrzędy i obyczaje, wypędzone z Krzemionek, odżyły tym mocniej na okolicznych wzgórzach: na przykład - Salwatora i Bronisławy Kościół Salwatora, przedromański jeszcze, jeden z najstarszych w Polsce -zbudowano na stoku wzniesienia górującego nad Krakowem.
Na szczycie, gdzie dziś znajduje się kopiec Tadeusza Kościuszki, długo jeszcze panowały pogańskie kulty i zwyczaje.Rozgniewany biskup krakowski kazał ptaki schwytać - co udało się w jedną burzliwą noc - i podczas uroczystej procesji utopiono kruki, „symbole szatana", uwiązawszy im kamienie do szyi.
Bagno z licznymi przesączami wód, nieopodal Wawelu, w którym znalazły swą śmierć, było dawniej siedzibą Żabiego Króla, stąd nowa nazwa - Żabikruk. Nosiło tę nazwę długo, aż znikło, osuszone i zajęte pod rozbudowę miasta.

Bronisław Heyduk

Rolada schabowa z farszem polskim

Tak się wspaniale składa, że jestem szczęśliwą posiadaczką Kuchni Polskiej z 1961 roku. Książka należała do mojego dziadka ze strony ojca, potem korzystała z niej moja mama, a obecnie ja z niej czerpię inspiracje lub tradycyjne polskie przepisy.

Jak widać, książka wiele przeszła i należałoby oddać ją w ręce introligatora, ale jakoś szkoda mi pozbawiać ją śladów historii. W książce jest oczywiście przepis na kurczęta po polsku, które uwielbiam. Całkiem nie tak dawno pani Magda Gessler przypomniała to tradycyjne polskie danie w którejś ze swoich rewolucji.

Przepis jest na kurczęta, a ja przecież obiecałam schab. Nie trudno się domyślić, że powyższy przepis posłużył mi za inspirację do nowego dania. A zatem do dzieła!

Rolada schabowa z farszem polskim

1,50 - 1,80 kg schabu
20 dkg mięsa mielonego mieszanego
25 dkg wątróbek drobiowych
1 - 2 pęczki natki pietruszki
1 jajko
2 - 3 łyżki bułki tartej
1 duża łyżka masła
4 ząbki czosnku
1 łyżka oleju
sól, pieprz, majeranek

Mięso umyć i osuszyć na papierowym ręczniku. Schab rozciąć w taki sposób aby tworzyło ok. 1 - 1,5 cm płat. Dobrze jest go lekko rozbić tłuczkiem. Wątróbki sparzyć we wrzątku przez 1 - 2 minuty, a następnie odsączyć, przestudzić i rozdrobnić np. blenderem.
W dużej misce połączyć składniki farszu, czyli mięso mielone, rozdrobnione wątróbki, jajko, bułkę tartą i posiekaną natkę pietruszki. Dodać sól i pieprz do smaku. Gdyby z jakiegoś powodu farsz był zbyt rzadki, dodać jeszcze trochę bułki tartej. Następnie rozprowadzić równomiernie farsz na schabie, pozostawiając na jednym z dłuższych boków wolne miejsce na ok. 2 cm, aby farsz nie wypłynął podczas pieczenia. Mięso zrolować i spiąć wykałaczkami, lub związać nicią kuchenną.
Czosnek obrać i zgnieść praską, dodać 1 łyżeczkę soli i rozetrzeć. Następnie dodać 2 łyżeczki majeranku i 0,5 łyżeczki pieprzu i olej. Ponownie wszystko rozetrzeć i powstałą mieszanką nasmarować roladę. Mięso przełożyć do żaroodpornego naczynia i schować do lodówki na przynajmniej 2 godziny.
Kiedy mięso się zamarynuje, należy podlać je odrobiną wody i dodać łyżkę masła. Wstawić pod przykryciem do piekarnika nagrzanego do 180°C  na 1,5 godziny. Co jakiś czas podlewać mięso powstałym sosem. Po tym czasie zdjąć przykrywkę, mięso obrócić i piec jeszcze 1 godzinę, pilnując podlewania sosem. Gdyby sos się za bardzo zredukował, można oczywiście dodać jeszcze trochę wody i masła. Podawać z ziemniakami i surówką, lub jak się komu podoba :-)

Smacznego!

Surówka z selera

Kiedy kończy się zima, człowiekowi zaczyna się "zachciewać". Kiszonki już są za mocne, a nowalijek próżno jeszcze szukać na straganach. W takich chwilach sięgam po niezawodną surówkę z selera.
Surówkę z selera chyba każdy zna i choć raz w życiu jadł. Ja jednak zachęcam do spróbowania tej mojej.

Surówka z selera

1 spory seler

1 winne jabłko

1 duży jogurt grecki

1 duża łyżka śmietany

1 łyżka majonezu

1 łyżeczka soku wyciśniętego z cytryny

4 - 5 łyżeczek cukru

garść rozdrobnionych orzechów włoskich

Selera i jabłko obrać, umyć, a następnie zetrzeć na tarce o małych otworach. Aby seler i jabłko nie ściemniały, dobrze już na etapie ścierania dodawać po łyżce jogurtu i mieszać. Dodać pozostałe składniki (orzechy można rozdrobnić wałkiem przez woreczek), wymieszać i pozostawić do "przegryzienia" w lodówce.

Ja tę surówkę robię raczej słodką i bardziej "mokrą', co widać na zdjęciu.

Smacznego!

Marynowane cebulki

Wiele osób na pewno się zastanawia po co robić jakiekolwiek przetwory, skoro wszystko można znaleźć na sklepowych półkach. Po co tracić czas i pieniądze? A jednak na wielu blogach i serwisach kulinarnych działy z przetworami cieszą się dużym powodzeniem i z resztą nie bez przyczyny. Wystarczy wziąć taki sklepowy słoiczek i przeczytać etykietę, a wtedy okaże się, że wielu składników bez ściągi nie da się zidentyfikować. Właśnie dlatego wszelkie słoiczkowe produkty robię sama.
Robiąc przetwory korzystam najczęściej z przepisów, które od lat mam zapisane w swoim zeszycie. Są to przepisy zebrane najczęściej od znajomych, choć bywają i spisane z internetu. Niestety dziś już nie jestem wstanie odnaleźć ich źródła.
Sezon na przetwory właściwie jeszcze się nie rozpoczął, ale chcąc mieć zamarynowane te najmniejsze cebulki, czyli dymkę trzeba za robotę zabrać się z końcem zimy lub wczesną wiosną.

Marynowana dymka

1 kg malutkich cebulek
0,5 szklanki octu 10%
1,5 szklanki wody
0,5 szklanki cukru
1,5 łyżeczki soli
ziele angielskie, gorczyca, liść laurowy, pieprz ziarnisty

Cebulki obrać i umyć. Zagotować wodę z octem, dodać cukier, sól i pozostałe przyprawy. Ja daję 1 listek laurowy, 5 ziaren ziela angielskiego, 10 ziaren pieprzu (może być kolorowy) oraz pół łyżeczki od herbaty gorczycy, ale oczywiście każdy może przyprawić wedle własnego smaku. Zalewę gotować ok. 2 minuty. Cebulki ułożyć dość ciasno w słoiczkach i zalać gorącą zalewą. Pasteryzować 5 minut.
Cebulkami można się cieszyć już po 2 - 3 dniach.

Smacznego!